Hartwerk

Lezingen · Sofokles

Echte cultuurverandering in de zorg dankzij gedragspsychologische inzichten

Binnen de zorgsector groeit de aandacht voor psychologische en sociale veiligheid op de werkvloer. Veel organisaties investeren in beleid, meldsystemen en programma’s rond diversiteit en inclusie. Tegelijkertijd blijkt cultuurverandering in de praktijk vaak complex: gedrag verandert niet vanzelf en oude normen en hiërarchie blijven vaak hardnekkig aanwezig. Tijdens twee landelijke congressen van SoFoKleS en StAZ verzorgde Hartwerk daarom inspiratielezingen over gedragsverandering en grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer.

In de lezingen namen we deelnemers mee in wetenschappelijke inzichten uit de gedragspsychologie: hoe gedrag tot stand komt, welke onbewuste processen invloed hebben op ons handelen en waarom cultuurverandering vaak op weerstand stuit. Door deze inzichten te koppelen aan herkenbare situaties uit zorgorganisaties kregen deelnemers concrete handvatten om gedrag en cultuur binnen hun eigen organisatie effectiever te veranderen.

Aanleiding

SoFoKleS en StAZ ondersteunen umc’s en ziekenhuizen in Nederland bij vraagstukken rondom arbeidsmarkt, duurzame inzetbaarheid en psychologische en sociale veiligheid. Binnen deze branches groeit de behoefte aan kennis en praktische handvatten om een sociaal veilige werkomgeving te creëren.

Veel organisaties zetten stappen op het gebied van beleid, meldstructuren en cultuurprogramma’s. Tegelijk blijft de vraag hoe je daadwerkelijk gedrag verandert binnen organisaties. Daarom nodigden SoFoKleS en StAZ Hartwerk uit om tijdens twee congressen inzichten uit de gedragspsychologie te delen met professionals uit de umc’s en ziekenhuizen.

Werkzaamheden

Hartwerk verzorgde twee inspiratielezingen voor deelnemers uit umc’s en ziekenhuizen.

  • Eerste congres (april 2025)

    Tijdens het eerste congres in april 2025 stond de lezing “Hoe verander je gedrag voor een veilige en prettige werkomgeving?” centraal. Hierin namen we deelnemers mee in de wetenschap van gedragsverandering: Hoe ontstaat gedrag? Waarom is bewustwording vaak niet voldoende voor verandering? Welke psychologische mechanismen veroorzaken weerstand? We koppelden deze inzichten aan praktische interventies voor concrete gedragsverandering binnen organisaties. Met belevingsgerichte werkvormen en een quiz leerden deelnemers spelenderwijs hoe ze verschillende typen psychologische weerstand kunnen herkennen.

  • Tweede congres (november 2025)

    Tijdens het tweede congres in november 2025 verzorgden we in twee workshoprondes de lezing “De psychologie van grensoverschrijdend gedrag”. In deze lezing werd naast het perspectief van slachtoffers ook gekeken naar het gedrag van degene die de grens overschrijdt: waarom gebeurt dit en welke psychologische processen spelen daarbij een rol? Deelnemers kregen handvatten om grensoverschrijdend gedrag beter te herkennen, te voorkomen en er effectief op te reageren.

Resultaat

De lezingen gaven deelnemers een nieuw perspectief op de aanpak van psychologische en sociale veiligheid binnen de zorg. Door de focus op gedragsverandering werd duidelijk waarom cultuurverandering vaak moeilijk is en welke psychologische mechanismen gedrag sturen.

Deelnemers kregen concrete handvatten om beter om te gaan met weerstand, gedrag te veranderen en psychologische en sociale veiligheid structureel te versterken. Door wetenschappelijke inzichten te vertalen naar praktische voorbeelden uit de zorgsector konden deelnemers deze kennis direct toepassen in hun dagelijkse werk.

Belangrijkste opbrengsten

  • Inzicht in de psychologische mechanismen achter gedrag, weerstand en grensoverschrijdend gedrag.
  • Concrete handvatten voor gedragsverandering om psychologische en sociale veiligheid te versterken.
  • Praktische vertaling van gedragswetenschap naar direct toepasbare interventies in de zorgpraktijk.

Klant aan het woord

De lezingen van Anouk en Roos waren een waardevolle toevoeging aan onze congressen over psychologische en sociale veiligheid in de zorg. Wat hen onderscheidt, is hoe zij complexe inzichten uit de gedragspsychologie op een toegankelijke en inspirerende manier weten te vertalen naar de praktijk van organisaties.

Deelnemers kregen niet alleen nieuwe inzichten in hoe gedrag en grensoverschrijdend gedrag tot stand komen, maar ook concrete handvatten om hiermee aan de slag te gaan binnen hun eigen organisatie.

Wat ik daarnaast waardevol vind, is dat hun inzichten niet blijven hangen op het niveau van bewustwording alleen. Ze helpen organisaties om stap voor stap te bouwen aan duurzame cultuurverandering.

Sanne Hoogendoorn & Amy RaatelandCAOP

Andere klantcases

Past dit bij jullie vraagstuk?

We bespreken graag jullie organisatie, context en wat een passende aanpak zou kunnen zijn.